Cấu Tạo Của Não Bộ ?

--- Bài mới hơn ---

  • Cấu Tạo Về Da Mặt Như Thế Nào?
  • Bạn Biết Gì Về Cấu Tạo Của Da Mặt?
  • Tìm Hiểu Về Cấu Trúc Và Chức Năng Của Dna
  • Cấu Tạo Và Chức Năng Của Dna (2)
  • Cấu Trúc Và Chức Năng Của Adn
  • Là phần kéo dài xuống thấp của não bộ nằm ở phía trước của tiểu não và liên tục với tủy sống. Nó bao gồm 2 cấu trúc: Trung não, cầu não và hành não. Nó như trạm chuyển tiếp các thông tin giữa các bộ phận khác nhau và vỏ não. Trung não là trung tâm quan trọng trong các cử động của mắt, còn cầu não thì chịu trách nhiệm cho sự phối hợp cử động mắt và mặt, cảm giác của mặt, nghe và thăng bằng. Hành tủy kiểm soát nhịp thở, huyết áp, nhịp tim và nuốt. Nếu không có các chức năng chủ chốt này con người không thể tồn tại được.

    Nằm phía sau của não bộ phía dưới thùy chẩm. Nó được ngăn cách với đại não bởi lều tiểu não (nếp gấp của màng cứng). Tiểu não phối hợp các động tác và tạo nhịp điệu cử động, giúp ta duy trì tư thế, cảm giác cân bằng hoặc thăng bằng.

    2. CÁC VÙNG CHỨC NĂNG CƠ BẢN

    • Thùy trán: lớn nhất trong các thùy và chịu trách nhiệm cho chức năng vận động tự ý lời nói, trí tuệ, hành vi. Vỏ não trán trước đóng vai trò quan trọng về trí nhớ, trí thông minh, sự tập trung, tính khí và cá tính.
    • Thủy chẩm: cho phép con người tiếp nhận và xử lý thông tin thị giác. Nó ảnh hưởng đến quá trình cảm thụ màu sắc và hình dạng. Thùy chẩm bên phải diễn giải tín hiệu từ thị trường bên trái, trong khi thùy chẩm bên trái làm chức năng tương tự cho thị trường bên phải.
    • Thùy đỉnh: phân tích đồng thời các tín hiệu nhận được từ các khu vực khác nhau của não như thính giác, thị giác, vận động, cảm giác và trí nhớ. Dựa vào trí nhớ và các thông tin nhận được để đưa ra ý nghĩa cho các thông tin sự việc.
    • Thùy thái dương: Thùy này nằm ở vị trí ngang tai của mỗi bên não bộ, và có thể được chia thành 2 phần. Một phần nằm ở phía dưới và phần kia nằm ở phía trên mỗi bán cầu. Một phần ở bên phải là tham gia vào bộ nhớ thị giác và giúp con người nhận biết sự vật và khuôn mặt người. Một phần ở bên trái tham gia vào bộ nhớ ngôn ngữ, giúp con người ghi nhớ và hiểu ngôn ngữ. Phần phía sau của thái dương cho phép con người phân tích cảm xúc và phản ứng của người khác.
    • Ngoài ra não bộ còn có các bộ phận:

    – Vùng hạ đồi là một cấu trúc nhỏ có chứa các liên kết thần kinh gửi tín hiệu đến tuyến yên. Vùng này xử lý thông tin đến từ hệ thống thần kinh tự động, có vai trò trong việc kiểm soát chức năng ăn, ngủ, tình dục, điều hòa thân nhiệt, cảm xúc, sự tiết các nội tiết tố và vận động.

    – Tuyến yên là tuyến nhỏ dính vào đáy não (phía sau mũi) nằm trong một hố gọi là hố yên. Nó kiểm soát sự tiết nội tiết tố.

    – Tuyến tùng nó có vai trò nào đó trong sự trưởng thành sinh dục, tuy nhiên có nhiều giả thiết cho rằng nó là một con mắt bị thoái hóa. Đến giờ các nhà khoa học vẫn chưa biết chính xác chức năng của tuyến tùng này.

    – Hố sau là một khoang ở phần sau của hộp sọ, chứa tiểu não, thân não và dây thần kinh sọ não số 5-12.

    – Đồi thị đóng vai trò như một trạm chuyển ttieespcho tất cả các thông tin đến và đi khỏi vỏ não. Có vai trò trong cảm giác đau, sự chú ý và tỉnh táo. Nó gồm: hạ đồi, trên đồi, đồi thị bụng và đồi thị lưng.

    --- Bài cũ hơn ---

  • Cấu Tạo Cơ Thể Người
  • Bài 2. Cấu Tạo Cơ Thể Người
  • Sinh Học 8 Bài 2: Cấu Tạo Cơ Thể Người
  • Bài 51. Cơ Quan Phân Tích Thính Giác
  • Cấu Tạo Của Tai Người
  • Cấu Tạo Não Bộ Con Người Và Cách Phát Huy Sức Mạnh Của Não Bộ

    --- Bài mới hơn ---

  • Bộ Não Và Những Điều Kỳ Diệu
  • Tổng Quan Về Cấu Trúc Của Não Bộ
  • Thiền Có Thể Thay Đổi Cấu Tạo Bộ Não Như Thế Nào?
  • Cấu Tạo, Cách Hoạt Động Của Bàn Chân
  • 6 Ưu Điểm Nổi Bật Của Bàn Gỗ Chân Sắt Chuyên Dụng Dành Cho Quán Cafe
  • Trên cơ thể con người thì não bộ là cơ quan quan trọng nhất và có cấu tạo phức tạp nhất để điều khiển mọi hoạt động của cơ thế. Để có kiến thức hơn cho việc chăm sóc sức khỏe bản thân cũng như có cái nhìn khái quát về não bộ. Bài viết này, Poiva sẽ chia sẻ về cấu tạo não bộ và cách phát huy sức mạnh của bộ não.

    Tìm hiểu về cấu tạo não bộ và cách phát huy sức mạnh giúp bạn trở nên thông minh hơn.

    Cấu trúc cơ bản của não bộ bao gồm: đại não, thân não và tiểu não

    Đại não được chia thành hai bán cầu não trái và bán cầu não phải. Chúng được ngăn bởi khe não và nối với nhau bằng thể chai có chức năng giúp liên kết thông tin giữa hai bên bán cầu.

    Cấu tạo của thân não

    Thân não gồm trung não, cầu não và hành não có chức năng chuyển tiếp các thông tin giữa các bộ phận khác nhau và vỏ não. Thân não là phần kéo dài xuống thấp của não bộ nằm ở phía trước của tiểu não và liên tục với tủy sống. Trung não là bộ phận trung tâm quan trọng trong các cử động của mắt, cầu não thì chịu trách nhiệm cho các cử động của mắt, mặt, nghe và thăng bằng. Hành tủy não có chức năng kiểm soát nhịp thở, huyết áp, nhịp tim và nuốt.

    Cấu tạo của tiểu não

    Tiểu não nằm ở phía sau của não bộ phía dưới thùy chẩm. Chúng được ngăn cách với đại não bằng lều tiểu não. Bộ phận tiểu não phối hợp các động tác và tạo nhịp điệu cử động có chức năng duy trì tư thế, cân bằng.

    1. Thùy trán: là bộ phận lớn nhất trong các thùy có chức năng vận động lời nói, trí tuệ hành vi ứng xử. Vỏ não đóng vai trò quan trọng về trí nhớ, trí thông minh, tính cách, sự tập trung.
    2. Thùy chẩm: có chức năng tiếp nhận và xử lý thông tin của thị giác, cảm thụ quá trình màu sắc, hình dạng. Thùy chẩm bên phải giúp xử lý tín hiệu từ thị trường bên trái..
    3. Thùy đỉnh làm nhiệm vụ phân tích đồng thời các tín hiệu nhận được từ thính giác, thị giác, cảm giác, vận động, trí nhớ. Dựa vào trí nhớ và các thông tin nhận được từ đó đưa ra ý nghĩa cho các thông tin sự việc.
    4. Thùy thái dương: được chia thành 2 phần và nằm ở vị trí ngang tai của mỗi bên não một phần nằm dưới một phần nằm trên mỗi bán cầu. Phần nằm ở bên phải thực hiện tham gia vào bộ nhớ thị giác giúp nhận biết sự vật và khuôn mặt mọi người. Phần nằm ở bên trái sẽ tham gia vào bộ nhớ ngôn ngữ giúp con người hiểu ngôn ngữ và ghi nhớ, phân tích cảm xúc và phản ứng của người khác.

    Ngoài ra não bộ còn có các bộ phận sau:

    1. Vùng hạ đồi chứa các liên kết thần kinh gửi tín hiệu đến tuyến yên có chức năng xử lý thông tin đến hệ thống thần kinh tự động, kiểm soát các hoạt động ăn, ngủ, tình dục, cảm xúc các tuyến nội tiết.
    2. Tuyến yên nằm ở phần đáy não phía sau mũi có chức năng kiểm soát sự tiết nội tiết tố.
    3. Vùng hạ đồi nằm trong hệ thống với một phần của đồi thị và vùng hải mã.
    4. đồi nằm trong hệ thống này cùng với một phần của đồi thị, hạnh nhân và vùng hải mã.
    5. Đồi thị gồm hạ đồi, trên đồi, đồi thị bụng và đồi thị lưng có chức năng làm trạm chuyển tiếp thông tin đến và đi khỏi vỏ não. Ngoài ra đồi thị còn có vai trò giảm đau, sự chú ý, tỉnh táo

    Khám phá cách phát huy sức mạnh của não bộ giúp bạn trở nên thông minh

    Chìa khóa cho một bộ não nhạy bén là luôn khiến não phải hoạt động, đọc sách là cách cho trí tưởng tượng phát triển, tăng khả năng ghi nhớ thông tin. Hơn thế nữa, đọc sách giúp tinh thần thư giãn thoải mái sau những lúc làm việc căng thẳng.

    Não bộ cũng như một cỗ máy vậy, cũng cần bổ sung nhiên liệu và nghỉ ngơi. Vì vậy, muốn não hoạt động tốt thì con người cần bổ sung dinh dưỡng từ thực phẩm trong bữa ăn hàng ngày. Như vậy mới có một sức khỏe tốt, bồi bổ sức khỏe trí não.

    Ngoài việc cung cấp đầy đủ chất dinh dưỡng ra thì việc ngủ đủ đúng giờ cũng là cách bạn phát huy sức mạnh của não. Việc thiếu ngủ sẽ ảnh hưởng tới khả năng ghi nhớ thông tin, không tập trung công việc, luôn thấy uể oải, trí nhớ giảm sút. Ngủ đủ giấc, đúng giờ có vai trò quan trọng trong việc cải thiện các chức năng của cơ thể sự phát triển của trí tuệ.

    Luôn khám phá, học hỏi là cách để luyện tập , cải thiện cho não bộ giúp bạn trở nên lý thú và dễ tiếp thu hơn. Ngoài việc tập thể dục thì sử dụng những vị thuốc thảo dược lành tính để tuần hoàn máu lưu thông, giúp trí óc minh mẫn cũng là một cách hay. Việc bổ sung cho não những thực phẩm dinh dưỡng sẽ giúp bạn nhớ lâu hơn qua bài viết:

    --- Bài cũ hơn ---

  • Cấu Trúc Và Chức Năng Của Bộ Não
  • Trình Bày Cấu Trúc Hóa Học Và Chức Năng Của Phân Tử Atp
  • Ắc Quy Khô Là Gì? Ắc Quy Ướt Là Gì? Nên Dùng Loại Nào Tốt?
  • Cấu Tạo Bình Ắc Quy Xe Đạp Điện Gồm Những Gì ? Chi Tiết A
  • Cấu Tạo Ắc Quy Ô Tô
  • Giải Phẫu Về Cấu Tạo Và Chức Năng Não Bộ

    --- Bài mới hơn ---

  • Chức Năng Chính Của Các Vùng Trong Não Bộ
  • Cấu Tạo Và Chức Năng Hành Não (Hành Tủy)
  • Cấu Tạo Của Nơron Thần Kinh, Các Loại Nơron Thần Kinh Trong Cơ Thể
  • Mạng Nơron Và Quá Trình Học Của Mạng Nơron
  • Trình Bày Cấu Tạo Trong Của Não Người?trình Bày Cấu Tạo Trong Của Não Người?
  • Não là một cơ quan rất quan trọng trong cơ thể con người, đóng vai trò chi phối rất nhiều hoạt động của con người. Vì vậy, việc hiểu được giải phẫu não hay cấu tạo não cùng với chức năng não sẽ giúp có được những cái nhìn rõ ràng hơn về sự hoạt động của cơ quan này trong cơ thể.

    1. Giải phẫu não và chức năng não

    Não là phần quan trọng nhất đối với cơ thể con người, có thể giúp chúng ta hiểu được những thông tin xung quanh, điều phối hành vi và cảm giác, cảm xúc của con người. Não bộ thu nhận và xử lý thông tin cùng một lúc thông qua 5 loại giác quan đó là thị, khướu, thính, vị và xúc giác nên có cấu tạo rất chi tiết.

    Cấu tạo não bộ bao gồm một số phần chính đó là đại não, tiểu não, não trung gian và thân não. Trong mỗi phần này thì có những cấu trúc chi tiết và phức tạp hơn, giúp não bộ trở thành một cơ quan đảm nhiệm nhiều chức năng chính trong cơ thể. Cấu tạo giải phẫu não bộ được mô tả cụ thể như sau:

    • Giải phẫu màng não: Là lớp bọc ngoài của não bộ, tránh những va chạm khi hộp sọ bị tổn thương. Màng não gồm 3 lớp đi từ ngoài vào trong là màng cứng, màng nhện và cuối cùng là màng nuôi. Màng cứng có 2 lớp là màng xương và màng cứng, không có tính chất đàn hồi tại nên những nếp nhăn màng não với tác dụng bảo vệ não bộ. Màng nhện mỏng và mềm hơn, bao phủ não bộ và đặc biệt nhất là khoang dưới màng cứng giữ nhiều chức năng rất quan trọng đối với hệ thần kinh trung ương. Màng nuôi có rất nhiều mạch máu bên trong để nuôi dưỡng cho não bộ, và khoang giữa màng nhện và màng nuôi là khoang dưới nhện chứa dịch não tủy ở bên trong.
    • Giải phẫu tiểu não: Tiểu não là phần sau của não bộ và nằm bên dưới thùy chẩm có chức năng vận động tinh và phối hợp nhiều động tác nhỏ với nhau, giúp cơ thể con người có thể được duy trì ở một trạng thái cân bằng.

    2. Triệu chứng các bệnh lý về não

    Một khi não bộ bị ảnh hưởng hay tổn thương thì có thể dẫn đến rất nhiều tình trạng bệnh lý khác nhau, có thể là chấn thương não, tổn thương mạch máu não như tai biến mạch máu não hay phình động mạch não, u não, rối loạn thoái hóa thần kinh và những bệnh lý tâm thần học.

    Một số triệu chứng bệnh lý não đó là:

    • Chấn thương não: Gồm những triệu chứng như đau đầu, nôn mửa, không xác định được phương hướng, chóng mặt, buồn ngủ, mệt mỏi, chậm nói, nói ngọng, đồng tử giãn 1 bên hay 2 bên, chảy dịch tai và mũi, co giật, giảm thị lực, nghe tiếng chuông bên tai, giảm trí nhớ, tâm lý không ổn định…
    • Chấn thương mạch máu não: Những triệu chứng chấn thương mạch máu não thường xuất hiện đột ngột như đau đầu một cách dữ dội, không nhìn được, không nói được, liệt, hôn mê…
    • U não: U não xuất hiện với những triệu chứng rất khó phân biệt với những bệnh lý não khác như đau đầu, buồn nôn, nôn, đi lại khó khăn, không phối hợp động tác được, chán ăn, co giật, mất tập trung…
    • Thoái hóa thần kinh: Trí nhớ bị giảm sút, không có khả năng giữ thăng bằng khi đi lại di chuyển, tâm lý bất ổn…

    Giải phẫu não là một lĩnh vực rất rộng lớn vì đây là một cấu trúc vô cùng phức tạp của cơ thể người, gồm nhiều phần nhỏ đảm nhiệm những chức năng não khác nhau. Vì vậy, cần hiểu được cấu tạo não để khi có bất cứ những thay đổi bất thường nào thì có thể nhận định sớm và đưa người bệnh đến cơ sở y tế để thăm khám.

    Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec là một trong những bệnh viện không những đảm bảo chất lượng chuyên môn với đội ngũ y bác sĩ đầu ngành, hệ thống trang thiết bị công nghệ hiện đại. Bệnh viện cung cấp dịch vụ khám, tư vấn và chữa bệnh toàn diện, chuyên nghiệp, không gian khám chữa bệnh văn minh, lịch sự, an toàn và tiệt trùng tối đa.

    Để được tư vấn trực tiếp, Quý Khách vui lòng bấm số HOTLINE hoặc đăng ký trực tuyến TẠI ĐÂY.

    --- Bài cũ hơn ---

  • Lý Thuyết Trụ Não, Tiểu Não, Não Trung Gian Sinh 8
  • Cấu Tạo Và Chức Năng Của Đại Não Và Tiểu Não Hứa Vote 5 Sao Câu Hỏi 813162
  • Học Tập Và Giao Tiếp Ở Trẻ
  • Những Điều Bạn Cần Biết Về Bệnh Viêm Màng Não Ở Trẻ Em
  • Viêm Màng Não Ở Trẻ Em: Bệnh Lý Cực Kỳ Nguy Hiểm
  • Não Người Là Gì? Cấu Tạo Não Bộ Của Con Người Như Thế Nào?

    --- Bài mới hơn ---

  • Bàn Phím Cơ Là Gì
  • Cấu Tạo Bàn Phím Máy Tính
  • Tổng Hợp Kiến Thức Cơ Bản Về Bàn Phím Keyboard Laptop
  • Họng Bình Thường Và Cách Phân Biệt Khi Bị Viêm, Bệnh…
  • 6 Dấu Hiệu Giúp Bạn Nhận Biết Sớm Bệnh Ung Thư Vòm Họng
  • 1. Não người là gì?

    Não người là phần trên và trước nhất của hệ thần kinh trung ương và là cơ quan chủ yếu trong điều hành hệ thần kinh ngoại vi.

    Bên trong não là một hệ thống mạng nơ-ron phức tạp và một số tuyến nội tiết Ước tính não người có khoảng 100 tỷ nơ-ron thần kinh. Một số nơ-ron tiếp nhận thông tin từ cơ thể. Một số khác có nhiệm vụ điều khiển tất cả các cơ quan khác của cơ thể. Các tuyến nội tiết trong não tiếp nhận và phóng thích các hormone tạo liên hệ chắt chẽ với các tuyến nội tiết khác trong cơ thể.

    Chức năng của não bộ người là tạo những hoạt động cao cấp như suy nghĩ, tính toán, phán xét, trừu tượng, tưởng tượng…

    2. Cấu tạo não bộ con người

    Bộ não con người trưởng thành cân nặng trung bình khoảng 1,3 – 1,4 kg (2,9-3,1 lb), hoặc khoảng 2% tổng trọng lượng cơ thể. Khác biệt não bộ nam và nữ là khối lượng khoảng 1.130 phân khối (cm3) ở phụ nữ và 1.260 cm3 ở nam giới, mặc dù có sự khác nhau đáng kể với từng cá nhân. Khác biệt thần kinh giữa hai giới đã được chứng minh không làm ảnh hưởng tới chỉ số IQ hoặc các chỉ số khác của sự nhận thức.

    Cấu tạo của bộ não con người là từ các tế bào thần kinh nơ-ron tế bào thần kinh đệm và các mạch máu Số lượng tế bào thần kinh trong não người đàn ông trưởng thành, theo mảng chụp cắt lớp đã được ghi nhận có tổng cộng khoảng 86 tỷ, một số lượng tương đương với số các tế bào không phải là nơ-ron. Trong số này, có 16 tỷ (chiếm 19% lượng nơ-ron) đều nằm trong vỏ não (bao gồm chất trắng dưới vỏ), 69 tỷ (chiếm 80% lượng nơ-ron) nằm ở tiểu não, và ít hơn 1% lượng nơ-ron nằm trong phần còn lại của não.

    Cấu tạo của não bộ con người

    – Đại não với các bán cầu của nó hình thành nên phần lớn nhất của bộ não con người và nằm ở phía trên các cấu trúc não khác. Nó được bao phủ bằng một lớp vỏ não có địa hình phức tạp. Bên dưới đại não là cuống não, trụ đỡ của nó.

    – Thân não là phần kéo dài xuống thấp của não bộ nằm ở phía trước của tiểu não và liên tục với tủy sống Nó bao gồm 2 cấu trúc: trung não, cầu não và hành não.

    – Tiểu não ở phần cuối não, dưới vỏ não cấu trúc có bề mặt nhăn nheo (vỏ tiểu não), khiến cho nó trông khác biệt so với các khu vực não khác. Các cấu trúc tương tự cũng có mặt trong động vật có vú khác, mặc dù chúng khá khác nhau về kích thước. Như một quy luật đại não càng nhỏ thì vỏ não ít nhăn lại. Vỏ não của chuột cống và chuột đồng gần như trơn nhẵn. Vỏ não cá heo và cá voi, mặt khác, nhăn nheo hơn não người.

    Não sống rất mềm, cảm giác như thạch hoặc đậu hũ Mặc dù còn được gọi là chất xám, não sống lại có màu hồng nhạt pha be, và càng vào sâu bên trong nó càng trắng dần.

    --- Bài cũ hơn ---

  • Hé Lộ Cấu Tạo Bình Chữa Cháy Mfz4 Chi Tiết Đến Từng Vị Trí.
  • Cấu Tạo Bình Chữa Cháy Bột
  • Cấu Tạo Chi Tiết, Hướng Dẫn Cách Sử Dụng Bình Chữa Cháy Khí Co2
  • Cấu Tạo Và Nguyên Lý Hoạt Động Của Bình Chữa Cháy Co2
  • Bình Chữa Cháy Dạng Bột Cấu Tạo Và Nguyên Lý Hoạt Động
  • Bài 1: Cấu Trúc Của Não Bộ

    --- Bài mới hơn ---

  • Bộ Não Kì Diệu Của Con Người
  • Tìm Hiểu Sự Phát Triển Não Bộ Của Trẻ Sơ Sinh Từ 0 Đến 3 Tháng Tuổi
  • Hút Cần Sa Khi Mang Thai Làm Thay Đổi Não Bộ Của Trẻ
  • 3 Giai Đoạn Phát Triển Trí Não Quan Trọng Nhất Của Trẻ
  • Cách Phát Triển Trí Não Của Trẻ Giai Đoạn Đầu Đời
  • Tóm tắt lý thuyết

    • Hành tuỷ (nối tiếp tuỷ sống phình ra thành hình củ hành).
    • Cầu não (ở giữa não giữa và hành tuỷ).
    • Não giữa: gồm hai cuống đại não và bốn củ não sinh tư.
    • Não trung gian: gồm mấu não trên (ở phía trên epiphyse), mấu não dưới hay tuyến yên (ở phía dưới, hypohyse), hai đồi thị (thalamus) ở phía giữa và vùng dưới đồi (hypothalamus). Bốn phần trên còn gọi là trụ não – bộ phận trung gian nối tuỷ sống với bán cầu đại não và tiểu não.
    • Tiểu não (nằm phía sau trụ não, dưới các bán cầu đại nào).
    • Bán cầu đại não (vỏ não + các hạch dưới vở não).

    Dẫn truyền hưng phấn từ dưới lên, từ bộ phận nọ sang bộ phận kia và từ trên xuống; điều khiển các vận động, sự thăng bằng khi vận động, hoạt động cùa các tuyên nội tiết, các cơ quan nội tạng và một phần hoạt động định hướng vùng não trung gian, đảm bảo sự thực hiện các phản xạ không điều kiện phức tạp.

    Vỏ nào ở vị trí cao nhất của não bộ, ra đời muộn nhất trong quá trình lịch sử phát triển của vật chất và là tổ chức vật chất cao nhất, tinh vi nhất, phức tạp nhất.

    Vỏ nào hợp bởi 6 lớp tế bào thần kinh còn gọi là Iiơron, dày khoảng* từ 2 – 5mm. Những tế bào thần kinh này không được sinh sản thêm, nếu bị tổn thương thì không có khả năng khôi phục được thành các tế bào mới. Nhưng bù lại, các tế bào thần kinh của vỏ não có khả năng đặc biệt thay thế lẫn nhau để hoạt động mà không có loại tế bào nào có khá năng này.

    Vỏ não có diện tích khoảng 2200cm”, với khoảng 14 – 17 tỉ nơron. Não người có khối lượng trung bình 1,4kg.

    Trên vỏ não có 4 thuỳ lớn (4 miền) do 3 rãnh tạo ra:

    • Thuỳ trán (nằm giữa rãnh Rolando và rãnh Sylvius) còn gọi là miền vận động.
    • Thuỳ đỉnh (nằm giữa rãnh thẳng và góc rãnh Rolando) còn gọi là miền xúc giác.
    • Thuỳ chẩm (kể từ rãnh thẳng góc đến hết vỏ não tiếp giáp với tiểu não) còn gọi là miền thị giác.
    • Thuỳ thái dương (kể từ rãnh Sylvius đến hết vó não về phía trước) gọi là miền thính giác.

    Nằm ờ các thuỳ trên của vỏ não có khoảng hơn 50 vùng. Mỗi vùng có nhiệm vụ nhận kích thích và điều khiển từng bộ phận trong cơ thể.

    Ngoài ra còn miền trung gian, chiếm khoáng 1/2 diện tích vỏ bán cầu não. Miền này nằm giữa thuỳ dinh, thuỳ chẩm và thuỳ thái dương, có nhiệm vụ điều khiển vận động và thụ cảm.

    Vỏ não cùng với hạch dưới vỏ tạo thành bán cầu đại não. Có hai bán cầu đại não: phải và trái. Hai bán cầu đại não được ngăn cách theo một khe chạy dọc từ trán dến gáy và khe được khép kín nhờ thể trai.

    Nhiệm vụ chung của vó não là: điều hoà, phối hợp các hoạt dộng của cơ quan nội tạng và đảm bảo sự cân bằng của cơ thể và môi trường.

    3. Vấn đề định khu các chức năng tâm lí trong não

    Đây là vấn đề hết sức phức tạp, từ trước đến nay có nhiều quan điểm khác nhau:

    Descartes cho rằng, tư duy ở tuyến tùng; Charcot (bác sĩ thần kinh người Pháp) và Klages (bác sĩ thần kinh người Đức) cho rằng, mỗi chức năng tâm lí đều có vùng cố định trong não điều khiển: có nưi điều khiển tưởng tượng, tư duy. Họ còn cho rằng trong não có các mấu “tư tưởng”, mấu “yêu đương” v.v… Đó là những quan điểm duy vật máy móc.

    Tâm lí học, theo quan điểm duy vật biện chứng (Tâm lí học hoạt dộng) khẳng định: Trên vỏ não có nhiều miền (vùng, thuỳ), mỗi miền này là cơ sở vật chất của các hiện tượng tâm lí tương ứng. Tuy nhiên, mỗi quá trình tâm lí xảy ra đều do sự phối hợp cơ dộng của nhiều miền trcn bán cầu đại não. Một hiện tượng tâm lí xảy ra, nhất là các hiện tượng tâm lí phức tạp, bao giờ cũng có nhiều trung khu, nhiều miền tham gia tạo thành hiện tượng đỏ. Tuỳ theo các hiện tượng tâm lí khác nhau mà các trung khu thần kinh cũng dược tạo thành khác nhau – nghĩa là hộ thống trung khu thần kinh luôn luôn thay đổi. Sự hoạt dộng dựa trên các nguycn tắc “phân công” kết hợp với nguyên tắc “nhịp nhàng” như vậy tạo nên một hệ thống mà các nhà sinh lí học, tâm lí học Nga lỗi lạc A.R. Luria, P.K. Anokhin gọi dó là hệ thống chức năng cơ động.

    Hình 1. Một số vùng chức nàng của vỏ não

    1. Vùng thị giác; 2. Vùng thính giác; 3. Vùng vị giác; 4. Vùng cám giác cơ thể (da, cơ, khớp); 5. Vùng vận động; 6. Vùng viết ngôn ngữ; 7. Vùng nói ngôn ngữ; 8. Vùng nghe hiểu tiếng nói; 9. Vùng nhìn hiểu chữ viết.

    --- Bài cũ hơn ---

  • Tái Cấu Trúc Tài Chính Các Doanh Nghiệp Vận Tải Biển
  • Nguyên Tắc Tái Cấu Trúc Doanh Nghiệp Vận Tải Biển Ở Việt Nam
  • Âm Thanh Phản Xạ Trong Lỗ Tai Sẽ Được Dùng Làm Để Nhận Diện Người Dùng
  • Những Điều Mà Những Người Mới Bấm Lỗ Tai Cần Hiểu Rõ
  • Đau Nhức Bên Trong Lỗ Tai Phải, Trái Là Bệnh Gì? Nguy Hiểm Không?
  • Thiền Có Thể Thay Đổi Cấu Tạo Bộ Não Như Thế Nào?

    --- Bài mới hơn ---

  • Cấu Tạo, Cách Hoạt Động Của Bàn Chân
  • 6 Ưu Điểm Nổi Bật Của Bàn Gỗ Chân Sắt Chuyên Dụng Dành Cho Quán Cafe
  • Bàn Chân: Một Cấu Trúc Kì Diệu Của Tạo Hóa
  • Cấu Tạo Bàn Chân Sắt Hòa Phát Có Gì Đặc Biệt?
  • Cấu Tạo Và Công Dụng Của Bút Bi
  • “Sự linh hoạt của não bộ” (neuro plasticity) là hiện tượng bộ não có thể thay đổi cùng với sự thay đổi thể chất, yếu tố xã hội, hay tâm trí. Sự thay đổi này diễn ra theo nhiều hình thức như thay đổi số lượng chất xám, chiều dài dây nối tế bào thần kinh (neuron), sự kết nối và độ nhạy giữa các tế bào thần kinh, v.v… Những thay đổi này có thể dẫn đến sự tái cấu trúc của bộ não. Ở cấp độ nhận thức và tình cảm, sự linh hoạt của não diễn ra ở thùy não (pfrontal cortext) và hệ thống viền (limbic system), bao gồm vùng hãi mã (hippocampus), vùng hạch hạnh nhân (amygdala) và vùng dưới đồi (hypothalamus).

    Thùy não là bộ phận chịu trách nhiệm điều khiển và duy trì sự tập trung và lý trí, giúp con người hiểu được bản thân và người khác. Đây là cơ sở để xây dựng tình cảm và sự thấu hiểu lẫn nhau. Trong khi đó, vùng hạch hạnh nhân là bộ phận xử lý và phản hồi các tín hiệu cảm xúc và hành vi. Đây còn là bộ phận kết nối thông tin và cảm xúc. Thùy não và hạch hạnh nhân được kết nối với nhau một cách chặt chẽ. Tổn thương đến hai cơ quan này sẽ làm giảm khả năng xử lý cảm xúc. Một người có tổn thương trong hai bộ phận này vẫn sẽ tiếp nhận thông tin, nhưng không có khả năng cảm nhận, ví dụ một người thấy cảnh những đứa trẻ lang thang xin ăn trên đường phố nhưng hoàn toàn không có cảm xúc cho cảnh tượng này.

    Bên cạnh đó, vùng dưới đồi là bộ phận xử lý động lực của con người, các yếu tố sinh lý như nhịp tim, nồng độ đường, và các cảm giác them muốn căn bản của con người như đói, hung bạo, v.v… Vùng hãi mã chịu trách nhiệm nối các thông tin lưu trữ trí nhớ với nhau.

    Những bộ phận thường xuyên hoạt động sẽ không ngừng phát triển trong khi những bộ phận không được thường xuyên dùng tới có thể dẫn đến mất chức năng. Bộ não cũng dựa vào cơ chế này. Thiền nhấn mạnh đến sự thấu hiểu và cảm thông có thể dẫn đến sự tăng hoạt động trong thùy não. Ngoài ra, thiền cũng giúp tiết chế các suy nghĩ tiêu cực, dẫn đến việc giảm hoạt động trong hạch hạnh nhân.

    Hình thức giảm stress thông qua thiền tịnh tâm (mindfulness-based stress reduction – MBSR) làm giảm hoạt động trong vùng thùy não giữa, vùng não vốn được liên hệ với những suy nghĩ về sự bất hạnh. Kết quả này gợi ý MBSR có thể làm giảm những cảm giác bất hạnh. Ngoài ra, chỉ sau 8 tuần tập luyện, MBSR có thể làm chậm lại sự biến mất của chất xám trong não bộ.

    Nghiên cứu của Grant (2010) cho thấy vỏ não ở những vùng xử lý “nỗi đau” của những người thiền thường xuyên (hơn 1000 giờ) dày hơn so với những người không thiền. Kết quả này gợi ý những người thiền thường không tiếp nhận nhiều “đau đớn”, hay nói cách khác, họ đã tập được cách xem nhẹ sự “đau đớn”. Kết quả này cũng góp phần khẳng định sự ảnh hưởng của thiền đến sự thay đổi cấu trúc não bộ.

    Tác dụng của thiền cũng được chứng minh trong các chương trình can thiệp ở độ tuổi mẫu giáo đến trung học. Tại các trường sử dụng liệu pháp thiền, học sinh thường trở nên hòa nhập hơn, tăng kỹ năng cảm xúc, và tăng kết quả kiểm tra 11%. Đây có thể là kết quả của việc tăng dung lượng chất xám trong thùy não, cơ quan chịu trách nhiệm xử lý thông tin về sự khen thưởng. Trong một thí nghiệm trong không gian ảo, thiền cũng giúp người chơi có nhiều hành vi hướng đến xã hội hơn.

    Thiền từ lâu đã là tập tục tại nhiều nơi trên thế giới. Các nghiên cứu gần đây đã chỉ rõ tác dụng của thiền lên sự thay đổi và phát triển của não bộ. Cảm xúc đã không còn đơn thuần là một trạng thái cảm xúc bản năng. Thay vào đó, qua thiền hay các phương pháp luyện tập tâm trí khác, con người có thể điều khiển cảm xúc, giảm suy nghĩ tiêu cực, và phát triển sự tích cực trong tư duy.

    --- Bài cũ hơn ---

  • Tổng Quan Về Cấu Trúc Của Não Bộ
  • Bộ Não Và Những Điều Kỳ Diệu
  • Cấu Tạo Não Bộ Con Người Và Cách Phát Huy Sức Mạnh Của Não Bộ
  • Cấu Trúc Và Chức Năng Của Bộ Não
  • Trình Bày Cấu Trúc Hóa Học Và Chức Năng Của Phân Tử Atp
  • Tổng Quan Về Cấu Trúc Của Não Bộ

    --- Bài mới hơn ---

  • Thiền Có Thể Thay Đổi Cấu Tạo Bộ Não Như Thế Nào?
  • Cấu Tạo, Cách Hoạt Động Của Bàn Chân
  • 6 Ưu Điểm Nổi Bật Của Bàn Gỗ Chân Sắt Chuyên Dụng Dành Cho Quán Cafe
  • Bàn Chân: Một Cấu Trúc Kì Diệu Của Tạo Hóa
  • Cấu Tạo Bàn Chân Sắt Hòa Phát Có Gì Đặc Biệt?
  • Là phần kéo dài xuống thấp của não bộ nằm ở phía trước của tiểu não và liên tục với tủy sống. Nó bao gồm 2 cấu trúc: Trung não, cầu não và hành não. Nó như trạm chuyển tiếp các thông tin giữa các bộ phận khác nhau và vỏ não. Trung não là trung tâm quan trọng trong các cử động của mắt, còn cầu não thì chịu trách nhiệm cho sự phối hợp cử động mắt và mặt, cảm giác của mặt, nghe và thăng bằng. Hành tủy kiểm soát nhịp thở, huyết áp, nhịp tim và nuốt. Nếu không có các chức năng chủ chốt này con người không thể tồn tại được.

    Nằm phía sau của não bộ phía dưới thùy chẩm. Nó được ngăn cách với đại não bởi lều tiểu não (nếp gấp của màng cứng). Tiểu não phối hợp các động tác và tạo nhịp điệu cử động, giúp ta duy trì tư thế, cảm giác cân bằng hoặc thăng bằng.

    • Thùy trán: lớn nhất trong các thùy và chịu trách nhiệm cho chức năng vận động tự ý lời nói, trí tuệ, hành vi. Vỏ não trán trước đóng vai trò quan trọng về trí nhớ, trí thông minh, sự tập trung, tính khí và cá tính.
    • Thủy chẩm: cho phép con người tiếp nhận và xử lý thông tin thị giác. Nó ảnh hưởng đến quá trình cảm thụ màu sắc và hình dạng. Thùy chẩm bên phải diễn giải tín hiệu từ thị trường bên trái, trong khi thùy chẩm bên trái làm chức năng tương tự cho thị trường bên phải.
    • Thùy đỉnh: phân tích đồng thời các tín hiệu nhận được từ các khu vực khác nhau của não như thính giác, thị giác, vận động, cảm giác và trí nhớ. Dựa vào trí nhớ và các thông tin nhận được để đưa ra ý nghĩa cho các thông tin sự việc.
    • Thùy thái dương: Thùy này nằm ở vị trí ngang tai của mỗi bên não bộ, và có thể được chia thành 2 phần. Một phần nằm ở phía dưới và phần kia nằm ở phía trên mỗi bán cầu. Một phần ở bên phải là tham gia vào bộ nhớ thị giác và giúp con người nhận biết sự vật và khuôn mặt người. Một phần ở bên trái tham gia vào bộ nhớ ngôn ngữ, giúp con người ghi nhớ và hiểu ngôn ngữ. Phần phía sau của thái dương cho phép con người phân tích cảm xúc và phản ứng của người khác.
    • Ngoài ra não bộ còn có các bộ phận:

    – Vùng hạ đồi là một cấu trúc nhỏ có chứa các liên kết thần kinh gửi tín hiệu đến tuyến yên. Vùng này xử lý thông tin đến từ hệ thống thần kinh tự động, có vai trò trong việc kiểm soát chức năng ăn, ngủ, tình dục, điều hòa thân nhiệt, cảm xúc, sự tiết các nội tiết tố và vận động.

    – Tuyến yên là tuyến nhỏ dính vào đáy não (phía sau mũi) nằm trong một hố gọi là hố yên. Nó kiểm soát sự tiết nội tiết tố.

    – Tuyến tùng nó có vai trò nào đó trong sự trưởng thành sinh dục, tuy nhiên có nhiều giả thiết cho rằng nó là một con mắt bị thoái hóa. Đến giờ các nhà khoa học vẫn chưa biết chính xác chức năng của tuyến tùng này.

    – Hố sau là một khoang ở phần sau của hộp sọ, chứa tiểu não, thân não và dây thần kinh sọ não số 5-12.

    – Đồi thị đóng vai trò như một trạm chuyển ttieespcho tất cả các thông tin đến và đi khỏi vỏ não. Có vai trò trong cảm giác đau, sự chú ý và tỉnh táo. Nó gồm: hạ đồi, trên đồi, đồi thị bụng và đồi thị lưng.

    --- Bài cũ hơn ---

  • Bộ Não Và Những Điều Kỳ Diệu
  • Cấu Tạo Não Bộ Con Người Và Cách Phát Huy Sức Mạnh Của Não Bộ
  • Cấu Trúc Và Chức Năng Của Bộ Não
  • Trình Bày Cấu Trúc Hóa Học Và Chức Năng Của Phân Tử Atp
  • Ắc Quy Khô Là Gì? Ắc Quy Ướt Là Gì? Nên Dùng Loại Nào Tốt?
  • Con & Người: Nhìn Từ Cấu Trúc Bộ Não

    --- Bài mới hơn ---

  • Mối Liên Hệ Giữa Khả Năng Của Con Người Với Cấu Trúc Não Bộ
  • Cấu Trúc Và Chức Năng Của Não Bộ
  • Khiếm Khuyết Chức Năng Cấu Trúc Não Bộ Có Khiến Trẻ Tăng Động?
  • Cấu Trúc Và Hoạt Động Của Não Bộ
  • Cấu Trúc Não Bộ Của Trẻ Và Những Điều Bố Mẹ Cần Biết
  • Thời đại học, anh trai tôi hay mang sách về nhà nên tôi thường đọc ké. Trong số đó, để lại ấn tượng nhất phải kể đến cuốn Tiến trình thành nhân của Carl Rogers. Không chỉ vì nội dung cuốn sách (mà đến giờ tôi cũng không còn nhớ rõ), mà còn vì cảm mến phong cách khiêm nhường và chân thành của tác giả. Tôi đã luôn mong muốn trở thành một người như vậy.

    1. Quan sát toàn cảnh

    Nhiều nhà du hành vũ trụ đã mô tả lại trải nghiệm không thể nào quên khi bay ra ngoài không gian và nhìn lại trái đất: giây phút đó thật là tuyệt vời và giúp họ thay đổi hẳn nhận thức và thái độ sống. Có người đã bật khóc. Trái đất như một quả cầu xanh lơ lửng giữa không trung nuôi dưỡng sự sống, được che chở bởi 1 vòng khí quyển mỏng tang, tuyệt đẹp nhưng quá nhỏ bé và mong manh. Trong khoảnh khắc đó, biên giới quốc gia biến mất, các xung đột chia rẽ con người trở nên tầm thường, những toan tính thường ngày trở thành vô nghĩa.

    Khi viết loạt bài Thế giới như tôi hình dung, tôi đã luôn cố gắng đặt mình vào một góc nhìn toàn cảnh từ xa như vậy. Từ khoảng cách đó, tôi nhận ra giới hạn của các giác quan và năng lực nhận thức, sự bình thường và nhỏ bé của trái đất và con người.

    Cũng bằng cách đó, tôi đã cố gắng hình dung ra điều gì là quan trọng đối với nhân loại trong một thế kỉ tới. Tựa như khi ta dùng chức năng thu nhỏ của ứng dụng Bản đồ Google cho đến khi những tiểu tiết mất đi, chỉ còn lại những thứ quan trọng nhất. Đó có thể là cuộc đại tuyệt chủng các loài sinh vật xảy ra do con người hủy hoại môi trường sống. Có thể là nguy cơ trí tuệ nhân tạo phát triển đến mức thông minh vượt tầm kiểm soát. Có thể là bước đột phá của công nghệ sinh học cho phép đảo ngược quá trình lão hóa. Cũng có thể là sự mê đắm của loài người trong thực tế ảo. Hoặc là cuộc cách mạng khai phá không gian đưa con người trở thành sinh vật liên hành tinh – du lịch và định cư bền vững ở các hành tinh khác.

    Khi loạt bài trên khép lại, tôi không khỏi đặt câu hỏi cho chính mình. Nếu thu nhỏ đến mức không còn thấy các tiểu tiết, cuộc đời tôi còn lại những gì?

    Cứ cho là chúng ta học phổ thông ở trường “điểm” và đứng tốp đầu lớp. Chúng ta đỗ các trường đại học có “điểm đầu vào cao”. Chúng ta kiếm được nhiều tiền và có địa vị sớm hơn lũ bạn học. Chúng ta thăng tiến tới các vị trí cao trong các công ty lớn. Chúng ta sắm nhà tậu xe, dùng sản phẩm xịn, dịch vụ đắt tiền. Chúng ta check-in khắp thế giới, chụp ảnh với những người nổi tiếng. Thôi thì tiền bạc, địa vị, danh tiếng. Công bằng mà nói, những thứ đó cũng thật đáng tự hào. Đến mức mà một số người còn làm những điều đáng xấu hổ những mong đạt được.

    Thế nhưng, cái mà mọi người nhớ đến nhiều hơn tại đám tang của bạn có lẽ lại là những thứ khác – chẳng hạn như bạn có phải là một người nhân hậu, can đảm, trung thực, và khiêm nhường hay không. Bạn sống vì người khác hay vì chính mình.

    Đáng tiếc là xã hội luôn chỉ thúc đẩy con người mải miết chạy theo các thành tựu bên ngoài. Năm tháng qua đi, những phần sâu kín nhất bên trong chúng ta không được khai phá. Không đủ trung thực để nhận ra sự không hoàn thiện của chính mình, không đủ khiêm nhường để chấp nhận và lắng nghe, không đủ can đảm để bỏ các mặt nạ xuống, không đủ tình người để kết nối các trái tim. Và kết thúc một cuộc đời uổng phí.

    Trái lại, có một số người mà mỗi lần gặp tự nhiên tôi thấy vui cả ngày. Những người này tạo cho chúng ta cảm giác an tâm để khám phá, câu chuyện diễn ra thoải mái tự nhiên mà không sợ mình nói điều gì đó ngớ ngẩn. Ta tự nguyện hạ vũ khí, mở rộng lòng, để các điểm yếu được tự do bộc lộ, và nhận ra rằng chính những điểm không hoàn thiện mới giúp chúng ta trưởng thành, mới giúp con người có lòng tin để kết nối sâu đậm với nhau. Sự sợ hãi thất bại không còn chỗ tồn tại, mà chỉ có các cơ hội để học. Tôi tạm gọi đây là những “người bậc cao”, bởi cảm giác như họ ở bậc trên trong nấc thang tiến hóa.

    Tôi dĩ nhiên là một “người bậc thấp”. Vì thế tôi muốn tìm hiểu xem những “người bậc cao” đã làm thế nào để thay đổi chính mình.

    2. Con và Người

    Ta hãy thử xuất phát từ cấu trúc bộ não, nơi quyết định tất cả nhận thức và hành vi con người.

    Vào thập kỉ 60, nhà thần kinh học Paul McLean đã đưa ra một lý thuyết có sức ảnh hưởng rất lớn suốt nhiều thập kỉ sau đó. Ông gọi đó là mô hình não 3 trong 1. Theo đó, não người được chia thành 3 lớp từ trong ra ngoài, phức tạp dần, thể hiện quá trình tiến hóa từ động vật lên người. Các lớp này được gọi lần lượt là “não bò sát”, “não thú”, và “não người”.

    Ngày nay, bằng các công nghệ quét não hiện đại, người ta nhận thấy việc chia thành 3 phần rành mạch một cách đơn giản hóa như trên không hoàn toàn chính xác về mặt kỹ thuật. Tuy nhiên, nó vẫn còn giá trị giúp người mới bắt đầu hiểu một cách khái quát về chức năng của bộ não.

    Nói như vậy để thấy, trong mỗi con người, phần “con” và phần “người” luôn cùng tồn tại. Điều này là tự nhiên và là kết quả của quá trình tiến hóa. Phần “con” đã giúp các loài vật, bao gồm cả loài người, có thể kiếm thức ăn, lẩn trốn kẻ thù, thích nghi trong bầy đàn, sinh sản và duy trì nòi giống suốt hàng triệu năm qua. Tuy vậy, xã hội loài người bắt đầu phát triển đột biến vài chục ngàn năm gần đây mà sự tiến hóa sinh học chậm chạp có lẽ đã không thể theo kịp. Kết quả là, một số phần “con” ở vùng giáp ranh với phần “người” đã không còn phù hợp cho xã hội con người ngày nay. Những “người bậc cao” có lẽ là những người đã mạnh dạn, từng bước khai phá và làm chủ những vùng đất hoang đó.

    Chẳng hạn sự ích kỉ có lẽ xuất phát từ nguồn gốc xa xưa chúng ta là những động vật săn mồi, khi mà ưu tiên hàng đầu là giữ cho chính mình không bị chết đói. Cho đến ngày nay, ngay cả trong một số trường hợp lý trí nhận thức việc chia sẻ là tốt, thì sự ích kỉ cổ xưa vẫn dùng cảm xúc đố kị để điều khiển chúng ta theo ý nó. Việc của “não người” lúc đó chỉ còn là ngụy tạo ra đủ thứ lý do để vẫn tự thấy mình đẹp đẽ.

    Còn nỗi ám ảnh đến mức nực cười của loài người về đánh giá của người khác về mình có lẽ có nguồn gốc từ những loài thú sống theo bầy đàn. Khi đó, việc bị loại khỏi bầy đàn đồng nghĩa với cái chết. Ngày nay, nếu có ai đó không thích bạn thì cũng không vì thế mà chết được, nhưng chúng ta vẫn khổ sở cố gắng để làm hài lòng tất cả mọi người.

    3. Các tầng quan sát

    Trở lại câu chuyện quan sát toàn cảnh: có 2 cách để ta có thể làm được điều này.

    • Bay ra ngoài không gian và nhìn lại giống như các nhà du hành vũ trụ
    • Hoặc đợi thời gian trôi qua đủ lâu, ngọn đèn lịch sử sẽ soi rọi mọi vấn đề

    Đáng tiếc là chả mấy người có cơ hội bay ra ngoài không gian, và càng không ai mượn được cỗ máy của Doraemon để xuôi ngược thời gian. Nhưng thật may là, con người, lần đầu tiên trong lịch sử sinh vật, có khả năng tưởng tượng và dự trù tương lai. Đây là thứ vũ khí đã giúp những “người bậc cao” nhìn ra bức tranh tổng thể và dài hạn, qua đó trở nên người hơn.

    Chắc bạn cũng đã biết, khí quyển trái đất được chia thành nhiều tầng như đối lưu, bình lưu, v.v. Theo cách đó, tôi cũng thử hình dung ta sẽ “bay” lên các tầng cao dần, sau mỗi tầng thì khả năng quan sát toàn cảnh tăng lên và khả năng nhìn thấy các chi tiết sẽ giảm đi.

    Tầng mặt đất

    Ở mức này, chúng ta không thể nhìn được xa và nhiều hướng cùng lúc nên không nhìn ra bối cảnh toàn cục. Hệ quả là chúng ta hành động thiển cận vì lợi ích trước mắt.

    Chúng ta không biết “ngoài kia” có gì, và vì thế nỗi sợ hãi được dịp lên ngôi khiến ta mãi phí phạm thời gian luẩn quẩn trong vùng an toàn.

    Chúng ta không nhìn được lợi ích dài hạn, vì thế mà không vượt qua được nỗi ám ảnh trước mắt về việc người khác đánh giá mình như thế nào, và để nỗi ám ảnh đó điều khiển cả cuộc đời.

    Cũng vì không nhìn được hệ quả, chúng ta không bỏ được các thói quen xấu. Hay tệ hơn, chúng ta làm những điều không tốt, hy vọng nó “khuất mắt trông coi”, hoặc nếu không thì cũng bịa ra đủ thứ lý lẽ để tự biện minh.

    Đáng tiếc là đa số chúng ta đều ở tầng mặt đất. Nói đúng hơn là dành hầu hết thời gian ở tầng này. Nó giống như bạn bị nhốt trong nhà và có chó dữ canh cửa. Có lúc hiếm hoi trốn ra được và nhìn lại, thấy mình thật thiển cận và ngu ngốc. Thế rồi chẳng mấy chốc phần “con” phát hiện ra và hù dọa chủ nó chạy vội vào nhà!

    Sự ích kỉ, hẹp hòi, đố kị và mê muội nảy sinh từ đáy của tầng này là gốc rễ của những thù hằn xung đột gây chia rẽ con người.

    Tầng khinh khí cầu

    Các vị tướng giỏi thường đứng trên núi quan sát trận địa. Ở vị trí quan sát toàn cục, có thể thấy đâu là điểm cần ưu tiên mà không bị vướng bận bởi những tiểu tiết. Ở vị trí đó có thể đánh giá được tính nhân quả và dự trù tương lai dài hạn hơn.

    Thật may là ở trong mỗi người chúng ta đều có sẵn sự thông thái của một người quan sát toàn cục. Bộ não người, qua hàng triệu năm tiến hóa, đã phát triển để những người bình thường đều làm được việc này. Vấn đề là, làm sao xua đám mây mù tạo nên bởi những thôi thúc trước mắt để có thể nhìn được xa?

    Có một cách là dùng những câu hỏi như “nếu là [điền-tên-người-mà-bạn-tâm-phục-vào] thì ông/bà ấy sẽ làm gì trong hoàn cảnh này?”. Hoặc như câu hỏi của Steve Jobs “nếu ngày mai bạn sẽ chết thì hôm nay bạn có làm việc này không?”. Đây là cách hỏi “tu từ”, để chỉ có phần người hiểu và xử lý, còn phần con không hiểu và do đó nằm yên. Các câu hỏi như vậy có thể tạm đưa chúng ta lên tầng trên một chút, sau đó thì cũng quay lại tầng mặt đất ngay. Và trong đa số trường hợp, chúng ta không có đủ can đảm để làm theo những gì vừa nhìn ra được khi ở tầng trên.

    Có những cách khác như đi nhiều nơi, trải nghiệm nhiều thứ để nhìn sự việc ở nhiều góc độ hơn. Hoặc là tập thiền để cho các cảm xúc lắng xuống, để các con thú bên trong được thuần hóa.

    Khi làm chủ được tầng cao và nhìn ra toàn cảnh, những sợ hãi vô lý không còn nữa, những “con vật” bên trong chợt trở nên hiền lành vô hại. Bạn không phải sợ chú chó giữ cửa nữa, vì bạn là chủ. Khi lũ thú yên lặng, những tham sân si cũng lắng xuống theo, và những thứ tốt đẹp như sự can đảm, khiêm nhường và lòng tốt có cơ hội được tỏa sáng.

    Chẳng có gì phải bực mình với một người lái taxi gắt gỏng. Đó là vấn đề của anh ta chứ không phải của bạn. Có lẽ sáng sớm anh ta mới bị sếp mắng hoặc vợ cằn nhằn.

    Chẳng cần phải dằn vặt vì một chuyện không may, rõ ràng là cuộc sống có lúc này lúc khác, và điều đó mới thật thú vị.

    Chẳng có lý do gì lại nói “có” để tránh làm phật lòng một người chuyên gây phiền phức, trong khi bạn có nhiều việc khác cần ưu tiên hơn. Cũng thật vô lý nếu chỉ vì “chưa sẵn sàng” (một cách biện minh hoàn hảo) mà nói “không” trước một cơ hội thú vị để trải nghiệm và học hỏi.

    Đương nhiên bạn không thể nào suốt ngày ở trên đỉnh núi – trừ khi muốn trở thành đạo sĩ. Giống như một người họa sĩ tài hoa, bạn lùi lại vài bước để ngắm toàn diện bức tranh, sau đó lại tiến lên và vẽ tiếp, cứ thế. Điều mấu chốt là phải thường xuyên và thoải mái chuyển giữa hai chế độ này.

    Tầng không gian

    Nếu như ngày xưa con người có thể bay ra ngoài không gian nhìn lại, việc trái đất tròn hay dẹt đã hiển nhiên và không có gì phải tranh cãi.

    Từ khoảng cách này, mọi thứ thật đẹp và giản dị. Một cách tự nhiên, những nhận thức mới được hình thành.

    Trái đất chỉ là một chấm nhỏ giữa vũ trụ bao la.

    Đời người, hay thậm chí sự tồn tại của cả loài người, chỉ là thoáng chốc giữa sự vô cùng của thời gian.

    Con người, một cách vật lý, rốt cục cũng chỉ là sự sắp xếp của vô số hạt cơ bản.

    Vì thế, thật may mắn và kỳ diệu chúng ta cùng xuất hiện ở đây trên cuộc đời này. Cái tôi lắng xuống, nhường chỗ cho sự khiêm nhường và lòng biết ơn. Bạn mở lòng đón nhận và trao đi tình thương vô điều kiện. Suy nghĩ “tôi được lợi gì” được thay bằng “tôi có thể cống hiến gì”.

    Không ai có thể ở lâu trên tầng này. Nhưng những phút giây như thế rất cần thiết để định hướng cho cuộc hành trình của mỗi người. Để chúng ta hình thành triết lý và quan điểm về những điều cơ bản trong cuộc sống. Và để sẵn sàng dấn thân vào những việc mà một đời người chưa chắc đủ để hoàn thành.

    Tầng vũ trụ và xa hơn nữa

    Càng lên các tầng cao, những điều ta biết, hay cộng cả những điều loài người có thể tưởng tượng được, cũng trở nên quá nhỏ nhoi và đơn giản so với sự kỳ vĩ không giới hạn của những điều không biết. Vì thế, ta hãy tạm dừng quá trình “bay lên cao” ở đây để quay về mặt đất.

    4. Lên đường

    Như ta đã biết, ngay cả khi dùng những câu hỏi như Steve Jobs “nếu ngày mai bạn chết thì hôm nay bạn sẽ làm gì” để lên tầng cao, thì ngay khi xuống mặt đất chúng ta cũng không đủ can đảm để làm theo. Việc nhìn ra bối cảnh là rất quan trọng vì nó giúp chúng ta định hướng và đem lại nguồn cảm hứng, nhưng để chiến thắng bản thân thì cần xuống mặt đất và bước từng bước một. Khi bước chân đã bớt trĩu nặng, lòng đã bớt hoang mang, ta mới dễ dàng di chuyển giữa các tầng. Mà đối với lũ thú, không thể kìm nén, vì chúng chỉ trở nên hung dữ hơn mà thôi. Có những phần thú là bản năng thiết yếu, như là gặp lửa thì rụt tay lại. Có những phần thú khác, như ở các phần trước chúng ta đã nhận diện, là vô lý thì cần phải thuần phục. Và bởi vì lũ thú dùng cây roi cảm xúc để buộc chúng ta tuân lệnh, nên cách duy nhất để làm chúng hết phép là ta trở nên thoải mái với các cảm xúc.

    Bước 1: Nhận diện cảm giác & cảm xúc

    Một lúc nào đó bạn cảm thấy bứt rứt? Dừng lại một chút để nhận diện: ừ đúng là đang bứt rứt. Điều đó không giúp bạn khỏi bứt rứt đi, nhưng chí ít là cần phải nhận diện nó. Tương tự: căng thẳng, lo lắng, bất an, rạo rực, thôi thúc, ham muốn, giận giữ, sợ hãi, hân hoan, phấn khích, v.v.. Hay các cảm giác cũng vậy: đói, ngứa ngáy, v.v. Chỉ cần nhận diện chúng. Thế thôi. Rồi cứ để chúng tiếp tục diễn ra, chẳng sao cả.

    Giống như tập chơi piano, bạn chỉ có thể thành thục nếu chuyên cần thực tập. Tới một lúc nào đó, mỗi khi căng thẳng, các cơ căng ra, bạn sẽ cảm nhận được ngay. Ít nhất là khi đó bạn có thể chỉnh tư thế ngồi, trùng cơ xuống, và hít một hơi dài.

    Bước 2: Quan sát

    Suốt bài viết này tôi nhắc khá nhiều đến từ quan sát. Sỡ dĩ việc này quan trọng vì nó giúp ta có góc nhìn của người thứ 3, tách mình ra khỏi đối tượng được quan sát để không bị chi phối bởi chúng. Ở đây cái chúng ta cần quan sát là các cảm giác và cảm xúc của mình.

    Nếu nhận diện là các khoảnh khắc mang tính đứt quãng thì quan sát cần liên tục trong một khoảng thời gian nhất định. Vì thế, trong khi bạn có thể nhận diện bất cứ khi nào, thì việc quan sát chỉ có thể thực hiện khi có thời gian. Như khi bạn ngồi trên taxi và quan sát cảm giác sốt ruột khi tắc đường. Hoặc quan sát cơn đói trên đường về nhà, hay sự hồi hộp khi đợi đến lượt phát biểu trước đám đông. Những khi đó, cố gắng đặt mình vào vị trí nhà quan sát độc lập bên ngoài (cái đứa “tôi” kia đang hồi hộp, trông kể cũng hơi tội, nhưng chuyện đó cũng bình thường và tốt cho nó). Và cũng không cần tìm cách loại bỏ các cảm giác này (vì như thế bạn sẽ rời bỏ vị trí nhà quan sát và trở về đồng nhất với cái thằng “tôi” kia). Cũng đừng cố gắng tạo ra và duy trì sự “không nghĩ gì”, vì các cảm xúc và suy nghĩ luôn đến, và điều đó là đương nhiên. Mặc nó thôi, chỉ cần quan sát.

    Chuyện cũng tựa như hồi nhỏ đi học bạn bị tụi cùng lớp trêu. Càng phản ứng tụi nó càng khoái trá́ và thêm hơn. Kệ tụi nó, chúng sẽ chán ngay thôi.

    • Ổn định ở một tư thế thoải mái (ngồi, nằm, hoặc thậm chí có thể đi dạo)
    • Hướng sự chú ý vào một cảm giác nào đó. Chẳng hạn cảm giác phồng/xẹp bụng hoặc cảm giác hơi thở chạm vào thành lỗ mũi sau mỗi nhịp thở. Nếu đi dạo thì có thể chọn cảm giác gan bàn chân chạm mặt đất theo mỗi bước. Nhớ chỉ chọn 1 cảm giác.
    • Khi các suy nghĩ xuất hiện, nhận diện nó, và từ từ quay lại điểm chú ý bạn đã chọn

    Bước 3: Đối diện

    Những thành tựu bên ngoài được tạo nên bằng sự ganh đua với kẻ khác, còn sự trưởng thành bên trong chỉ có thể đến bằng cách đối diện với những điểm yếu của chính mình. Và điều này cần sự can đảm vô cùng lớn.

    Nếu ở bước 1 bạn nhận diện các cảm xúc một cách bị động mỗi khi chúng đến, thì ở bước này chúng ta sẽ chủ động đối diện với những điều không thoải mái.

    Giả sử, sau khi thực hành bước 1 & 2 kết hợp với cả các câu hỏi kiểu Steve Jobs, bạn đã “bay là là” do đó nhận ra được việc cần làm và lấy được động lực để chiến thắng sự lười nhác. Khi đó, vẫn còn một trở ngại lớn ở phía trước: sự thiếu can đảm. Mỗi khi như vậy, thử nghĩ xem nguyên nhân gốc rễ là gì. Có 2 trường hợp.

    1. Rủi ro thực sự: vì làm thế ảnh hưởng đến tính mạng, sức khỏe, hay những thứ quý giá khác của chính mình hoặc người khác
    2. Vì cái tôi: Sợ làm xấu đi hình ảnh mình trong mắt những người khác.

    Nếu là nguyên nhân 1 thì rõ ràng cần cẩn trọng cân nhắc. Nhưng nếu là nguyên nhân 2 thì thật vô lý! Hãy thử nhìn với bối cảnh rộng hơn một chút.

    • Người khác thật ra đâu có quan tâm đến bạn đến thế, người ta chỉ cười vui thôi. Họ còn phải dành thời gian giải quyết vấn đề của chính mình.
    • Thế giới này thật nhỏ bé và cuộc đời bạn chỉ như 1 chấm nhỏ giữa sự vô tận của không thời gian. Vì thế, thay vì làm điều gì có ý nghĩa lại phí thời gian xem người khác đánh giá thế nào thì thật đáng cười.

    Dĩ nhiên ban đầu chỉ nên chọn những việc dễ trước. Và nếu vẫn không đủ can đảm thì có thể tìm cách đưa mình vào thế đã rồi – chẳng hạn như công khai ý định với mọi người.

    Điều quan trọng nhất là, khi không thoải mái hãy luôn luôn nhận diện và quan sát các cảm xúc.

    Thật là ngại ngùng khi phơi bày con người thật, với đầy những chỗ không đẹp, ra cho thiên hạ thấy. Nhưng đó là cách nhanh nhất để học, để kết nối và xây dựng lòng tin bền vững giữa người với người. Đây có lẽ cũng là cách duy nhất để có được sự an tâm và niềm vui bền vững, tâm trạng tò mò đón nhận ngày mai cho dù điều gì có xảy ra.

    ***

    Những “người bậc cao” không phải sinh ra đã vậy mà do rèn luyện. Cho dù mỗi người một khác, nhưng tôi tin những bước đầu tiên là hiểu rõ các cảm xúc, trung thực và chấp nhận các điểm yếu, để tự cười và thoải mái đón nhận người khác cười mình.

    Đó là con đường mà tôi hy vọng mình có đủ can đảm để dấn thân.

    Bài tiếp: Thực hư chuyện não trái não phải

    Một góc nhìn lý thú khác về bộ não.

    --- Bài cũ hơn ---

  • Nổi Mụn Trắng Trong Cổ Họng
  • Ngủ Ngáy Có Nguy Hiểm Không?
  • Phải Làm Gì Khi Một Viên Thuốc Bị Mắc Kẹt Trong Cổ Họng
  • Cấu Trúc Của Cổ Họng Của Con Người Và Tính Năng Của Nó
  • Tế Bào Thần Kinh Purkinje Chức Năng Và Đặc Điểm Của Họ / Khoa Học Thần Kinh
  • Cấu Trúc Và Chức Năng Của Não Bộ

    --- Bài mới hơn ---

  • Khiếm Khuyết Chức Năng Cấu Trúc Não Bộ Có Khiến Trẻ Tăng Động?
  • Cấu Trúc Và Hoạt Động Của Não Bộ
  • Cấu Trúc Não Bộ Của Trẻ Và Những Điều Bố Mẹ Cần Biết
  • Làm Quen Với Bàn Phím Và Tăng Tốc Độ Gõ
  • Nổi Hạt Trong Họng, Vòm Họng Là Bị Gì, Có Phải Ung Thư? Thuốc Dân Tộc
  • Chia Sẻ: http://www.hashflare.edu.vn/newsest/cau-truc-va-chuc-nang-cua-nao-bo

    Não là cơ quan phức tạp và bí ẩn nhất trong cơ thể con người. Các nhà khoa học đã có nhiều nghiên cứu về chúng nhưng bộ não vẫn còn nhiều điều bí ẩn với chúng ta. Nhưng từ xưa đã có rất nhiều những thông tin, giả thiết sai lầm về cơ quan này.

    Não người. Bộ não người được bao bởi một lớp ngoài gọi là xương bản sọ, xương bản sọ kết hợp với các xương mặt tạo thành hộp sọ. Hộp sọ có chức năng bảo vệ não khỏi các tổn thương, tác động từ bên ngoài.

    Bộ não giữ nhiều chức năng vô cùng quan trọng, có ý nghĩa sống còn với cơ thể. Từ khi mới sinh đến khi trưởng thành, não bộ người có nhiều sự thay đổi lớn. Lúc mới sinh, trung bình não của một đứa trẻ nặng khoảng 450g, thời thơ ấu nặng khoảng 910g, đến khi trưởng thành, trung bình não bộ của người phụ nữ nặng 1220g, nam giới nặng khoảng 1360g.

    Cấu tạo não bộ

    Bộ não được hình thành từ các tế bào thần kinh neuron và các tế bào đệm (còn gọi là tế bào thần kinh đệm). Tế bào thần kinh neuron thực hiện chức năng kích thích, dẫn truyền, gửi và nhận các tín hiệu, xung thần kinh. Các tế bào thần kinh đệm làm nhiệm vụ cân bằng nội môi, nâng đỡ, nuôi dưỡng và tạo điều kiện cho tín hiệu được truyền đi trong hệ thần kinh. Số lượng tế bào thần kinh đệm nhiều hơn số lượng neuron thần kinh gấp khoảng 50 lần.

    Giải phẫu não từ ngoài vào trong: ngoài cùng là da đầu và cơ bám xương sọ, tiếp đến là hộp sọ, tiếp theo đến màng não, cuối cùng mới đến não.

    Não được chia làm ba phần là: đại não, thân não và tiểu não.

    Đại não

    Là thành phần chính của não, gồm hai phần chính là bán cầu não phải và trái, chúng được ngăn cách bởi khe não dọc. Lớp bề mặt ngoài của não được gọi là vỏ não. Vỏ não có màu nâu xám gọi là “chất xám”. Bên dưới vỏ não hay bề mặt não bộ, các sợi liên kết neuron thần kinh với nhau tạo nên vùng màu trắng, gọi là chất trắng.

    Một số rãnh lớn trên vỏ não chia não thành các thùy, người ta chia mỗi bán cầu đại não thành 4 thùy chính là: thùy trán, thùy thái dương, thùy đỉnh, thùy chẩm.

    Bên trong đại não là hệ thống các khoang chứa dịch gọi là não thất. Có 4 não thất, các não thất này kết nối với nhau bởi các lỗ và ống thông.

    Dịch não tủy là một chất lỏng trong suốt lưu thông qua các kênh xung quanh não bộ và tủy gai, giúp bảo vệ, làm giảm bớt chấn thương cho não và tủy gai. Dịch não tủy được tạo ra từ các não thất. Dịch não tủy liên tục được hấp thu và sản xuất bổ sung, tuy nhiên đôi khi có thể xảy ra sự gián đoạn.

    Thân não

    Gồm: trung não, cầu não và hành não. Thân não nằm phía trước tiểu não và liên tục với tiểu não, nó hoạt động như một trạm chuyển tiếp, truyền thông tin giữa các bộ phận trong cơ thể và vỏ não.

    Tiểu não

    Nằm phía sau của não bộ, bên dưới thùy chẩm, ngăn cách với đại não bởi lều tiểu não.

    Các dây thần kinh sọ

    Gồm có 12 đôi xuất phát từ não, có nhiều chức năng quan trọng, chịu trách nhiệm về cảm giác mùi vị, thị giác, điều khiển cử động mắt, cơ mặt, cơ cổ, cơ lưỡi, khả năng nghe, khả năng thăng bằng,…

    Vùng hạ đồi

    Là một cấu trúc nhỏ chứa các liên kết thần kinh gửi tín hiệu đến tuyến yên. Tuyến yên phát triển từ phần mở rộng của vùng hạ đồi xuống dưới và từ vòm miệng mở rộng lên.

    Vai trò của não bộ

    Bộ não giữ nhiều chức năng vô cùng quan trọng. Não bộ điều khiển chức năng của các cơ quan trong cơ thể, điều khiển lời nói, suy nghĩ, hành động, giúp con người phản ứng lại với các tình huống trong cuộc sống, điều hòa lại cơ thể khi stress,căng thẳng,… Cấu trúc não với các tổ chức khác nhau, mỗi cấu trúc lại có một chức năng riêng biệt, vừa độc lập vừa thống nhất với nhau tham gia chung vào chức năng điều khiển cơ thể của bộ não.

    • Trung não tham gia điều khiển các cử động mắt, cầu não chịu trách nhiệm trong việc phối hợp cử động mắt, mặt, biểu cảm khuôn mặt, nghe và thăng bằng.

    • Hành tủy chịu trách nhiệm kiểm soát nhịp thở, huyết áp, nhịp tim và cử động nuốt.

    • Trong 12 dây thần kinh sọ não, 10 dây xuất phát từ thân não, kiểm soát cử động mắt, biểu cảm khuôn mặt,vị giác, cử động nuốt, cử động mặt, cổ vai, lưỡi.

    • Tiểu não giúp phối hợp các động tác, tạo nhịp điệu khi cử động như khi vẽ tranh, tập luyện thể thao,… Tiểu não giúp duy trì tư thế, cảm giác cân bằng, thăng bằng, kiểm soát trương lực các cơ và vị trí tay chân.

    • Vùng hạ đồi: kiểm soát các chức năng như ăn, ngủ, tình dục, cảm xúc, điều hòa thân nhiệt, tiết các nội tiết tố và vận động.

    • Thùy trán là thùy lớn nhất trong bốn thùy não. Thùy trán chịu trách nhiệm cho các chức năng như lời nói, trí tuệ, hành vi, kỹ năng vận động. Vỏ não trán trước đóng vai trò quan trọng về trí nhớ, sự thông minh, khả năng tập trung, tích cách.

    • Thùy chẩm nằm phía sau não, chịu trách nhiệm quá trình cảm nhận màu sắc, hình dạng của con người.

    • Thùy đỉnh phân tích đồng thời các tín hiệu nhận được từ các vùng khác nhau của não, từ đó tổng hợp đưa ra các thông tin, cảm nhận, ý nghĩa mới của sự vật.

    • Thùy thái dương tham gia vào bộ nhớ thị giác, giúp nhận biết sự vật, khuôn mặt, tham gia vào bộ nhớ ngôn ngữ, phân tích cảm xúc và phản ứng của người khác.

    • Tuyến yên kiểm soát nội tiết tố (hormone), chịu trách nhiệm kiểm soát và điều hòa quá trình tăng trưởng và phát triển, chức năng của các tuyến khác như tuyến giáp, tuyến sinh dục, tuyến thượng thận,…

    • Bán cầu não trái chịu trách nhiệm về ngôn ngữ và lời nói, bán cầu não thì có vai trò chủ đạo hơn trong xử lý thông tin và xác định không gian.

    Các nghiên cứu chỉ ra rằng, khi tác động vào một bên của não sẽ gửi tín hiệu về phía đối diện của cơ thể. Não bộ bên trái điều khiển phía bên phải của cơ thể và ngược lại. Ví dụ khi tác động vào vùng vận động ở phía bên phải của não sẽ tạo ra những cử động phía bên trái cơ thể, kích thích vỏ não vận động nguyên phát bên trái sẽ làm cho phía bên phải cử động.

    --- Bài cũ hơn ---

  • Mối Liên Hệ Giữa Khả Năng Của Con Người Với Cấu Trúc Não Bộ
  • Con & Người: Nhìn Từ Cấu Trúc Bộ Não
  • Nổi Mụn Trắng Trong Cổ Họng
  • Ngủ Ngáy Có Nguy Hiểm Không?
  • Phải Làm Gì Khi Một Viên Thuốc Bị Mắc Kẹt Trong Cổ Họng
  • Cấu Trúc Và Chức Năng Của Bộ Não

    --- Bài mới hơn ---

  • Cấu Tạo Não Bộ Con Người Và Cách Phát Huy Sức Mạnh Của Não Bộ
  • Bộ Não Và Những Điều Kỳ Diệu
  • Tổng Quan Về Cấu Trúc Của Não Bộ
  • Thiền Có Thể Thay Đổi Cấu Tạo Bộ Não Như Thế Nào?
  • Cấu Tạo, Cách Hoạt Động Của Bàn Chân
  • Não người. Bộ não người được bao bởi một lớp ngoài gọi là xương bản sọ, xương bản sọ kết hợp với các xương mặt tạo thành hộp sọ. Hộp sọ có chức năng bảo vệ não khỏi các tổn thương, tác động từ bên ngoài.

    Bộ não giữ nhiều chức năng vô cùng quan trọng, có ý nghĩa sống còn với cơ thể. Từ khi mới sinh đến khi trưởng thành, não bộ người có nhiều sự thay đổi lớn. Lúc mới sinh, trung bình não của một đứa trẻ nặng khoảng 450g, thời thơ ấu nặng khoảng 910g, đến khi trưởng thành, trung bình não bộ của người phụ nữ nặng 1220g, nam giới nặng khoảng 1360g.

    Cấu tạo não bộ

    Bộ não được hình thành từ các tế bào thần kinh neuron và các tế bào đệm (còn gọi là tế bào thần kinh đệm). Tế bào thần kinh neuron thực hiện chức năng kích thích, dẫn truyền, gửi và nhận các tín hiệu, xung thần kinh. Các tế bào thần kinh đệm làm nhiệm vụ cân bằng nội môi, nâng đỡ, nuôi dưỡng và tạo điều kiện cho tín hiệu được truyền đi trong hệ thần kinh. Số lượng tế bào thần kinh đệm nhiều hơn số lượng neuron thần kinh gấp khoảng 50 lần.

    Giải phẫu não từ ngoài vào trong: ngoài cùng là da đầu và cơ bám xương sọ, tiếp đến là hộp sọ, tiếp theo đến màng não, cuối cùng mới đến não.

    Não được chia làm ba phần là: đại não, thân não và tiểu não.

    Đại não

    Là thành phần chính của não, gồm hai phần chính là bán cầu não phải và trái, chúng được ngăn cách bởi khe não dọc. Lớp bề mặt ngoài của não được gọi là vỏ não. Vỏ não có màu nâu xám gọi là “chất xám”. Bên dưới vỏ não hay bề mặt não bộ, các sợi liên kết neuron thần kinh với nhau tạo nên vùng màu trắng, gọi là chất trắng.

    Một số rãnh lớn trên vỏ não chia não thành các thùy, người ta chia mỗi bán cầu đại não thành 4 thùy chính là: thùy trán, thùy thái dương, thùy đỉnh, thùy chẩm.

    Bên trong đại não là hệ thống các khoang chứa dịch gọi là não thất. Có 4 não thất, các não thất này kết nối với nhau bởi các lỗ và ống thông.

    Dịch não tủy là một chất lỏng trong suốt lưu thông qua các kênh xung quanh não bộ và tủy gai, giúp bảo vệ, làm giảm bớt chấn thương cho não và tủy gai. Dịch não tủy được tạo ra từ các não thất. Dịch não tủy liên tục được hấp thu và sản xuất bổ sung, tuy nhiên đôi khi có thể xảy ra sự gián đoạn.

    Thân não

    Gồm: trung não, cầu não và hành não. Thân não nằm phía trước tiểu não và liên tục với tiểu não, nó hoạt động như một trạm chuyển tiếp, truyền thông tin giữa các bộ phận trong cơ thể và vỏ não.

    Tiểu não

    Nằm phía sau của não bộ, bên dưới thùy chẩm, ngăn cách với đại não bởi lều tiểu não.

    Các dây thần kinh sọ

    Gồm có 12 đôi xuất phát từ não, có nhiều chức năng quan trọng, chịu trách nhiệm về cảm giác mùi vị, thị giác, điều khiển cử động mắt, cơ mặt, cơ cổ, cơ lưỡi, khả năng nghe, khả năng thăng bằng,…

    Vùng hạ đồi

    Là một cấu trúc nhỏ chứa các liên kết thần kinh gửi tín hiệu đến tuyến yên. Tuyến yên phát triển từ phần mở rộng của vùng hạ đồi xuống dưới và từ vòm miệng mở rộng lên.

    Vai trò của não bộ

    Bộ não giữ nhiều chức năng vô cùng quan trọng. Não bộ điều khiển chức năng của các cơ quan trong cơ thể, điều khiển lời nói, suy nghĩ, hành động, giúp con người phản ứng lại với các tình huống trong cuộc sống, điều hòa lại cơ thể khi stress,căng thẳng,… Cấu trúc não với các tổ chức khác nhau, mỗi cấu trúc lại có một chức năng riêng biệt, vừa độc lập vừa thống nhất với nhau tham gia chung vào chức năng điều khiển cơ thể của bộ não.

    • Trung não tham gia điều khiển các cử động mắt, cầu não chịu trách nhiệm trong việc phối hợp cử động mắt, mặt, biểu cảm khuôn mặt, nghe và thăng bằng.

    • Hành tủy chịu trách nhiệm kiểm soát nhịp thở, huyết áp, nhịp tim và cử động nuốt.

    • Trong 12 dây thần kinh sọ não, 10 dây xuất phát từ thân não, kiểm soát cử động mắt, biểu cảm khuôn mặt,vị giác, cử động nuốt, cử động mặt, cổ vai, lưỡi.

    • Tiểu não giúp phối hợp các động tác, tạo nhịp điệu khi cử động như khi vẽ tranh, tập luyện thể thao,… Tiểu não giúp duy trì tư thế, cảm giác cân bằng, thăng bằng, kiểm soát trương lực các cơ và vị trí tay chân.

    • Vùng hạ đồi: kiểm soát các chức năng như ăn, ngủ, tình dục, cảm xúc, điều hòa thân nhiệt, tiết các nội tiết tố và vận động.

    • Thùy trán là thùy lớn nhất trong bốn thùy não. Thùy trán chịu trách nhiệm cho các chức năng như lời nói, trí tuệ, hành vi, kỹ năng vận động. Vỏ não trán trước đóng vai trò quan trọng về trí nhớ, sự thông minh, khả năng tập trung, tích cách.

    • Thùy chẩm nằm phía sau não, chịu trách nhiệm quá trình cảm nhận màu sắc, hình dạng của con người.

    • Thùy đỉnh phân tích đồng thời các tín hiệu nhận được từ các vùng khác nhau của não, từ đó tổng hợp đưa ra các thông tin, cảm nhận, ý nghĩa mới của sự vật.

    • Thùy thái dương tham gia vào bộ nhớ thị giác, giúp nhận biết sự vật, khuôn mặt, tham gia vào bộ nhớ ngôn ngữ, phân tích cảm xúc và phản ứng của người khác.

    • Tuyến yên kiểm soát nội tiết tố (hormone), chịu trách nhiệm kiểm soát và điều hòa quá trình tăng trưởng và phát triển, chức năng của các tuyến khác như tuyến giáp, tuyến sinh dục, tuyến thượng thận,…

    • Bán cầu não trái chịu trách nhiệm về ngôn ngữ và lời nói, bán cầu não thì có vai trò chủ đạo hơn trong xử lý thông tin và xác định không gian.

    Các nghiên cứu chỉ ra rằng, khi tác động vào một bên của não sẽ gửi tín hiệu về phía đối diện của cơ thể. Não bộ bên trái điều khiển phía bên phải của cơ thể và ngược lại. Ví dụ khi tác động vào vùng vận động ở phía bên phải của não sẽ tạo ra những cử động phía bên trái cơ thể, kích thích vỏ não vận động nguyên phát bên trái sẽ làm cho phía bên phải cử động.

    --- Bài cũ hơn ---

  • Trình Bày Cấu Trúc Hóa Học Và Chức Năng Của Phân Tử Atp
  • Ắc Quy Khô Là Gì? Ắc Quy Ướt Là Gì? Nên Dùng Loại Nào Tốt?
  • Cấu Tạo Bình Ắc Quy Xe Đạp Điện Gồm Những Gì ? Chi Tiết A
  • Cấu Tạo Ắc Quy Ô Tô
  • Cấu Tạo Của Ắc Quy Axit Sử Dụng Trên Xe Ô Tô
  • Web hay
  • Guest-posts
  • Chủ đề top 10
  • Chủ đề top 20
  • Chủ đề top 30
  • Chủ đề top 40
  • Chủ đề top 50
  • Bài viết top 10
  • Bài viết top 20
  • Bài viết top 30
  • Bài viết top 40
  • Bài viết top 50